Alles over PrEP

PrEP is een pil die voorkomt dat je hiv krijgt. Een volledige vervanging van het condoom is het niet, want PrEP beschermt je niet tegen andere soa's. Op dit moment wordt PrEP nog niet vergoed. Je betaalt de pillen dus zelf.

Wat is PrEP?

PrEP (pre-expositie profylaxe) betekent het slikken van een pil om te voorkomen dat je een hiv-infectie oploopt

  • PrEP voorkomt dat hiv je afweercellen binnendringt  en zich in je lichaam kan nestelen
  • PrEP is bedoeld voor mannen die nog geen hiv hebben
  • PrEP slik je voor en nadat je mogelijk in aanraking komt met hiv, om te voorkomen dat je met hiv wordt geïnfecteerd

Hoe gebruik je PrEP?

PrEP kan op twee manieren worden gebruikt. Dagelijks op het ongeveer hetzelfde moment een pil slikken, óf alleen rond het moment waarop je anale seks hebt. Dat laatste wordt ook wel 'intermitterend' gebruik genoemd. Je bent voldoende beschermd tegen hiv wanneer je PrEP consequent gebruikt volgens het gekozen schema ('dagelijks' of 'rond de seks'). Als PrEP-gebruiker beslis je samen met de arts of verpleegkundige welk slikschema voor jouw persoonlijke situatie het beste is.

Voor wie is PrEP bedoeld?

PrEP biedt een extra bescherming tegen hiv als je niet altijd condooms gebruikt en hierdoor risico loopt op hiv. Mannen die voor PrEP kiezen nemen zo hun verantwoordelijkheid om zichzelf zo goed mogelijk tegen hiv te beschermen.

  • PrEP hoef je niet je hele leven te slikken. Je gebruikt het alleen in de levensfases dat je meer seksueel actief bent en een groter risico loopt om hiv op te lopen.
  • PrEP is niet voor iedereen een geschikte manier zijn om zich tegen hiv te beschermen.  Je moet de discipline hebben om trouw de pillen te slikken om een infectie te voorkomen en je moet bereid zijn om een begeleidend programma te volgen.

Is PrEP veilig?

De PrEP-pil is veilig. De medicijn waarop het patent op PrEP lag (Truvada) wordt al sinds 2004 door mensen met hiv gebruikt. Tot nu toe zijn er zelden ernstige bijwerkingen gezien.

  • 1 op de 10 heeft tijdelijk last van milde bijwerkingen als hoofdpijn, misselijkheid, maagproblemen of gewichtsverlies. Dit is tijdelijk en duurt meestal niet langer dan twee weken.
  • Bij 1 op de 100 mensen treedt er vermindering van de botdichtheid op.
  • Bij 1 op de 200 mensen ontstaan nierproblemen. Dit is de reden waarom mensen die PrEP gebruiken hun nierfunctie moeten laten controleren. De nierproblemen verdwijnen weer als je met PrEP stopt.

Kun je PrEP zelf gaan slikken?

Op eigen houtje PrEP gebruiken - zonder begeleiding van een arts - is onverstandig. De arts houdt je gezondheid goed in de gaten. Als je nieren bijvoorbeeld te heftig reageren op PrEP, dan is dit reden om met PrEP te stoppen. Ook kun je eventueel last krijgen van botontkalking. Hoewel deze bijwerkingen zelden voorkomen is het belangrijk dat een arts dit goed monitort. PrEP is dus alleen veilig als je deel neemt aan een programma onder begeleiding van een arts.

Dit betekent dat je elke drie maanden:

  • getest wordt op hiv en andere soa's
  • controles krijgt voor eventuele bijwerkingen van PrEP en controles van je nierfunctie
  • gesprekken en begeleiding krijgt hoe je PrEP kunt volhouden
  • gesprekken en begeleiding krijgt over andere strategieen die helpen om de kans op overdracht van hiv zo klein mogelijk te maken.

Werkt PrEP?

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat je met PrEP voldoende tegen hiv bent beschermd, als je de pillen volgens schema inneemt. Er is dan voldoende concentratie van PrEP in je lichaam aanwezig voor een effectieve bescherming. PrEP beschermt alleen tegen hiv, niet tegen andere soa’s. Alleen condooms verkleinen het risico op hiv én andere soa’s.

In zeldzame gevallen blijken PrEP-gebruikers na verloop van tijd tóch hiv te hebben. Onderzoekers noemen hiervoor vier oorzaken:

  1. de PrEP-gebruiker is al met hiv geïnfecteerd voordat hij met PrEP start.
  2. PrEP is niet volgens schema ingenomen.
  3. PrEP is wel volgens schema ingenomen, maar het virus weet toch door de bescherming van PrEP heen te dringen. Hier is wereldwijd één geval van bekend. Dit is een zeer uitzonderlijke situatie.
  4. de PrEP-gebruiker komt in aanraking met een hiv-virus dat bestand (‘resistent’)  is tegen beide bestanddelen van PrEP. Hier is wereldwijd één geval van bekend. Ook dit is een zeer uitzonderlijke situatie.

Wat is het verschil tussen PrEP en hiv-behandeling?

De hiv-preventiepil Truvada bevat twee bestanddelen die voorkomen dat hiv zich in je lichaam nestelt.  PrEP is NIET geschikt als behandeling van een hiv-infectie als je het virus eenmaal hebt opgelopen. De standaardbehandeling tegen een hiv-infectie bestaat namelijk uit drie hiv-remmers. Alleen dan kun je het virus succesvol onderdrukken. De twee hiv-remmers die in PrEP zitten zijn tesamen niet sterk genoeg zijn om resistentievorming van hiv te voorkomen. Dat betekent dat je bij jouw hiv-behandeling de keuze aan medicijnen waarmee je behandeld kan worden, kleiner wordt.

Het is daarom van het grootste belang om bij het starten met PrEP - en daarna - iedere drie maanden,  op hiv te testen. Mocht je onverhoopt geinfecteerd raken, dan kun je snel behandeld worden met de juiste medicijncombinatie.

Wat is het verschil tussen PEP en PrEP?

PEP en PrEP hebben hetzelfde doel: voorkomen dat hiv zich in je lichaam nestelt. De belangrijkste verschillen tussen PEP en PrEP zijn:

  • PEP betekent post-expositie profylaxe, oftewel bescherming tegen hiv-infectie nadat je mogelijk risico gelopen hebt op hiv. PrEP (pre-expositieprofylaxe)  neem je voordat  en nadat je risico op hiv loopt.
  • PEP is een kuur van 28 dagen met hiv-remmers. Met PEP moet het liefst binnen 2 uur worden gestart en uiterlijk binnen 72 uur (3 dagen). Hoe eerder je begint hoe groter de kans de kans dat de kuur werkt. PrEP slik je juist  als preventief middel, zodat je voldoende bescherming opbouwt tegen hiv.
  • PEP is heel erg effectief, maar je moet er bewust van zijn dat je risico hebt gelopen op hiv en vervolgens zo snel mogelijk handelen door naar een eerstehulppost of een GGD te gaan. Bij PrEP is deze alertheid direct na risicovolle seks minder nodig. Door de PrEP volgens schema te slikken ben je voldoende beschermd tegen hiv.

Wordt PrEP vergoed?

Hoewel PrEP beschikbaar is in Nederland met een recept van je (huis)arts, moet je wel zelf betalen voor het middel. De kosten worden niet vergoed door de zorgverzekeraar of vanuit een andere financiele regeling. Daar komen nog andere zorgkosten bij. Denk aan vier maal per jaar doktersbezoek, soa-checks en nierfunctiebepalingen. Deze checks gaan ten koste van het eigen risico van je basis-zorgverzekering.

Om deze informatie up-to-date te houden herzien wij onze teksten regelmatig. Laatst aangepast: januari 2018.

Justin (24) gebruikt PrEP

Peter (43) is dolblij met PrEP

Vond je deze pagina nuttig?

Dankzij jouw feedback kunnen wij deze site verbeteren.